Trong thời đại số, khoảng cách giữa một lời bình luận cho vui” và một hành vi vi phạm pháp luật chỉ cách nhau bằng một vài câu chữ. Nhiều người cho rằng không gian mạng là nơi ẩn danh, có thể thỏa sức mạt sát, công kích người khác mà không phải chịu trách nhiệm. Vậy vấn đề này gây ảnh hưởng thế nào khi làm nhục người khác trên không gian mạng xã hội, có bị xử phạt không?
THẾ NÀO LÀ LÀM NHỤC NGƯỜI KHÁC TRÊN MẠNG XÃ HỘI?
Tội làm nhục người khác được quy định tại Chương XIV về nhóm các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người
Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội làm nhục người khác tại Điều 155, được sửa đổi bổ sung tại khoản 2, Điều 2 Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung 2017:
Điều 155. Tội làm nhục người khác
1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Đối với 02 người trở lên;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Đối với người đang thi hành công vụ;
đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;
e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;
g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
b) Làm nạn nhân tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Danh dự và nhân phẩm là quyền bất khả xâm phạm của con người, được quy định trong Hiến pháp và pháp luật. Hiện nay trên mạng xã hội, luôn tràn ngập những hành vi làm nhục người khác. Cụ thể như:
+ Hành vi sử dụng những lời lẽ thô tục, chửi bới, lăng mạ trực tiếp trên tường cá nhân hoặc trong các hội nhóm hay trước nhiều người, tại nơi đông người;
+ Hành vi xúc phạm công khai bị hại để nhằm mục đích làm cho bị hại cảm thấy tủi hổ, nhục nhã, có cảm giác bị lăng nhục. Bị hại có thể là bất kỳ người nào ví dụ như đồng nghiệp, người thân, bạn bè,…;
+ Hành vi cắt ghép, chế ảnh (meme) nhằm mục đích bôi nhọ, hạ thấp, hoặc làm rò rỉ những hình ảnh nhạy cảm của người khác trên mạng xã hội;
+ Hành động lan truyền những câu chuyện bịa đặt hoặc những bí mật đời tư nhằm biến nạn nhân thành mục tiêu của sự khinh rẻ từ cộng đồng.
Những hành vi trên đều là làm nhục đến danh dự, nhân phẩm của người khác, làm ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống cũng như công việc của người đó.
Văn phòng luật sư Hoàng Nhân đã từng có kinh nghiệm trong việc xử lý nhưng vụ việc làm nhục người khác trên mạng xã hội trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
HÀNH VI ĐĂNG BÀI LÀM NHỤC, XÚC PHẠM NGƯỜI KHÁC TRÊN MẠNG XÃ HỘI CÓ BỊ XỬ PHẠT KHÔNG?
Danh dự và nhân phẩm là quyền bất khả xâm phạm của con người, được quy định trong Hiến pháp và pháp luật. Theo khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013 có nêu: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm…”.
Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín: “Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ”. Ngoài ra, người làm nhục, xúc phạn người khác trên các trang mạng xã hội có thể bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy vào tính chất, mức độ hành vi vi phạm.
Việc làm nhục, xúc phạm người khác trên mạng xã hội sẽ bị xử phạt theo Nghị định 15/2020/NĐ – CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng và giao dịch điện tử (Nghị định được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP có hiệu lực kể từ ngày 27/01/2022). Ngoài ra việc xử phạt hành vi làm nhục, xúc phạm người khác còn được quy định tại Bộ luật hình sự 2015. Cụ thể như sau:
Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
+ Khung 1: Cảnh cáo, phạt tiền từ 10 – 30 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
+ Khung 2: Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội sẽ bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
+ Khung 3: Nếu hành vi dẫn đến hậu quả làm nạn nhân tự sát hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, mức phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
LÀM GÌ KHI BỊ LÀM NHỤC, XÚC PHẠM TRÊN MẠNG XÃ HỘI?
Khi danh dự, nhân phẩm của mình bị bôi nhọ, chúng ta có quyền yêu cầu được bảo vệ. Người bị làm nhục, xúc phạm có thể khởi kiện để yêu cầu bồi thường. Văn phòng luật sư Hoàng Nhân có đội ngũ luật sư uy tín, đã từng xử lý các vụ án hình sự tại thành phố Đà Nẵng, Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn liên hệ ngay với chúng tôi.
Theo đó, quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm và uy tín được quy định tại Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định như sau:
1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
2. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình. Việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể được thực hiện sau khi cá nhân chết theo yêu cầu của vợ, chồng hoặc con thành niên; trường hợp không có những người này thì theo yêu cầu của cha, mẹ của người đã chết, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.
3. Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.
4. Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng.
5. Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
Ngoài ra, cá nhân bị vu khống có quyền yêu cầu bồi thường.
Theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 đã chỉ rõ, người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Ngoài ra có thể khởi kiện đến Tòa án để yêu cầu bảo vệ hoặc có thể tố giác hành vi của người làm nhục, xúc phạm mình đến Cơ quan có thẩm quyền. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể, trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra sự việc, đó là: Phát tán video nhạy cảm, ép bạn gái cũ quay lại. Bị bạn gái chủ động chia tay sau khi phát hiện mình đã có vợ, Lê Văn Quang nhiều lần phát tán các video, ảnh nhạy cảm của cả hai lên mạng để uy hiếp, làm nhục nhằm ép cô nối lại tình cảm.
Ngày 17/11/2025, Lê Văn Quang, 26 tuổi, bị TAND TP HCM xử phúc thẩm, bác kháng cáo xin giảm nhẹ, tuyên y án sơ thẩm một năm 3 tháng tù về tội Làm nhục người khác.
Theo HĐXX, bị cáo ăn năn hối hận, đã bồi thường thiệt hại, có thêm tình tiết mới từng đi nghĩa vụ quân sự, song phạm tội nhiều lần nên không chấp nhận yêu cầu cho hưởng án treo.
Bản án xác định, đầu năm 2022, Quang quen biết cô gái tên Diễm khi chơi game online và nảy sinh quan hệ tình cảm. Trong thời gian quen nhau, Quang quay và lưu giữ 53 đoạn video khi cả hai “vui vẻ” và chụp 8 ảnh khỏa thân của bạn gái.
Đến tháng 6/2024, cô gái phát hiện Quang đã có vợ nên chủ động chia tay. Ngày 15/7/2024, hai bên nhắn tin qua Facebook và xảy ra tranh cãi. Quang đe dọa sẽ gửi video nhạy cảm cho người quen của Diễm biết.
Anh ta sau đó tạo tài khoản Facebook mới, lấy tên bạn gái, nhiều lần đăng các video và hình ảnh quan hệ tình dục của cả hai lên mạng rồi gửi cho nhiều người thân quen của cô nhằm khiến Diễm sợ mà quay lại với mình.
Khi biết sự việc, cô gái yêu cầu Quang dừng lại, song anh ta vẫn tiếp tục gửi video, hình ảnh riêng tư của mình cho nhiều người quen. Diễm sau đó đến công an trình báo.
Trong phiên xử sơ thẩm hồi tháng 8 của TAND Khu vực 8, Quang tỏ ra hối hận, thừa nhận hành vi phạm tội, không bào chữa, xin lỗi bị hại. Bị cáo đồng ý tự nguyện bồi thường cho bị hại số tiền 50 triệu đồng.
